VIII BWA "Błędne koło. Geometria antropologiczna"

VIII Bystrzańskie Warsztaty Antropologiczne

Błędne koło. Geometria antropologiczna

27-29 kwietnia 2018 r.
Lanckorona
Centrum Nauk o Człowieku

W 1930 Wassily Kandinsky w jednym ze swoich listów do historyka sztuki Willa Grohmanna napisał: „Dlaczego fascynuje mnie koło? Jest ono, po pierwsze: najbardziej prostą formą, ale zaznaczające swoją bezwarunkowość. Po drugie – jest precyzyjne, ale niewyczerpanie zmienne. Po trzecie – równocześnie stabilne i niestabilne. Po czwarte – jednocześnie głośne i łagodne. Po piąte – jest prostym tonem, który jednak zawiera w sobie niezliczoną liczbę napięć. Koło jest syntezą największych opozycji. Łączy w pojedynczą, zrównoważoną formę zarówno to, co jest skierowane do środka, jak i to, co jest poza nim. Spośród trzech pierwotnych form, to właśnie ono wskazuje na czwarty wymiar.” Dla Kandinsky’ego koło jest najbardziej podstawowym kształtem, który ma nieprzebrane symboliczne i metafizyczne znaczenie; jest symbolem – odwołując się do Eliadego – który odsłania najgłębsze stany rzeczywistości, dlatego celem nadchodzących warsztatów będzie próba uchwycenia tego niezwykłego potencjału i antropologicznego wymiaru ukrywającego się w kształcie koła.

Słowo geometria, jako złożenie wyrazów geo (Ziemia) i metria (miara), oznaczało pierwotnie „mierzenie Ziemi”. Obecnie rozumiemy je ogólniej, mając na myśli mierzenie przestrzeni – od prostego obiektu geometrycznego (w tym wypadku będzie to koło) do dużo bardziej abstrakcyjnego i skomplikowanego, np. Wszechświat. Geometrię będziemy więc traktować w najszerszym znaczeniu tego słowa, od najmniejszych do największych skal. Posłuży nam ona jako dobrze wykalibrowana linijka, jako punkt wyjścia do antropologicznej analizy i interpretacji szeroko rozumianego koła, kuli czy okręgu, znacznie wychodzącego poza wzór , lub . W takim ujęciu idea „Bystrzańskich Warsztatów Antropologicznych” będzie więc bliska geometrii jako metodzie mierzenia, obliczania oraz ustalania jakiejś miary równoważności, zależności lub sprzeczności. W swoim sławnym „programie erlangeńskim” Feliks Klein zaproponował, aby traktować każdą geometrię jak teorię niezmienników danej (definiującej tę właśnie konkretną geometrię) grupy przekształceń. Każda z nich jest określona przez wybór pojęć pierwotnych. Można napisać to jeszcze inaczej, używając terminologii Kleina, że każda geometria jest badaniem niezmienników określonej grupy przekształceń i jest określona przez wybór konkretnej grupy. Czy w takim matematycznym rozróżnieniu jest miejsce na „geometrię antropologiczną”? Czym jest koło? W jaki sposób i gdzie możemy dostrzec jego wcielenia, przejawy i przekształcenia? Jakie sensy nadbudowane są nad ściśle geometrycznie rozumiany kołem? Jakie antropologie wyłaniają się z użyć „koła” w różnych kulturowych (kon)tekstach? 

W trakcie kolejnych multidyscyplinarnych warsztatów chcemy wspólnie przedyskutować i przyjrzeć się – używając antropologicznego instrumentarium – sferze związanej z geometrią sprowadzoną do kształtu koła i okręgu. Do wzięcia udziału w konferencji ponownie zapraszamy osoby, które chcą podzielić się: własnymi pomysłami i wątpliwościami; wrażeniami i krytycznymi uwagami z przeczytanych książek; relacjami z prowadzonych badań terenowych; ale także komunikatami, posterami i naturalnie referatami konferencyjnymi nawiązującymi do – wyżej zarysowanego – przedmiotu refleksji. 

Miejsce: Willa "Zamek", ul. Zamkowa 24, 34-143 Lanckorona

Opłata konferencyjna wynosi wstępnie 100,00 zł i pokrywa koszty dwóch noclegów (jej wysokość może jeszcze ulec obniżeniu).

Zgłoszenia zawierające tytuł oraz streszczenie referatów proszę wysyłać na adres: kontakt@centrumnaukoczlowieku.pldo 18 marca 2018 r. 

Decyzja o przyjęciu danego referatu zostanie przekazana do 31 marca 2018 r.


Organizatorzy:
mgr Kamila Biedrońska
dr Krystian Darmach
mgr Beata Kopacka
mgr Andrzej Malik
dr Łukasz Sochacki
dr Łukasz Stypuła (sekretarz konferencji)
mgr Jan Szpilka

***

Program

PIĄTEK | 27.04.2018

16:00-16:15 | Rozpoczęcie VIII BWA

(x-x_0 )^2+(y-y_0 )^2≤ r^2
16:15-17:00 | KRYSTIAN DARMACH (UŁ): Czy jestem nieobliczalny. Fragmenty cyfrowej autoetnografii.
17:00-17:45 | ANDRZEJ MALIK (CNC): Cyrkiel i Oko - Geometria jako narzędzie postrzegania świata.
18:00-18:45 | ŁUKASZ STYPUŁA (Paideia): Kolistość Gwiazdy Dawida.
18:45-19:30 | ŁUKASZ SOCHACKI (UJ): Trinacria. Równania sycylijskie.
Po kole
21:00-21:30 | SZYMON ULIASZ (UJ): ... jak obłoki... – miniatura telewizyjna.

SOBOTA | 28.04.2018

Kwadratura koła
10:00¬-10:45 | KINGA WYGNANIEC (UJ): Atomy i próżnia. Jak istnieją granice figur?
10:45-11:30 | MAGDALENA LARA (UW): Wielkość graniczna punktu a więź społeczna.
11:45-12:30 | MICHAŁ KURCWALD (UJ):  Koło, trójkąt, torus. Matematyka, geometria i topologia w naukach społecznych – ścisłość i precyzja czy intelektualne szalbierstwo?
12:30-13:15 | MICHAŁ ŻERKOWSKI (UŁ): Koło podzielone. Historia przypadku wioski Winnebago.

13:15-16:30 | Przerwa

Trysekcja kąta
16:30-17:15 | MAŁGORZATA ROESKE (UJ): Cybernetyczne kręgi wtajemniczenia: mit Mariana’s Web.
17:15-18:00 | AGNIESZKA SZYPULSKA (UW): Miejska geometria, czyli ilu kół brakuje Warszawie?
18:15-19:00 | ANNA GAŃKO/MIKOŁAJ ŁĄTKOWSKI (UW): Zanikanie figur geometrycznych w mieście na przykładzie okrągłości pewnego ronda.

NIEDZIELA | 29.04.2018

Podwojenie sześcianu
10:00-10:45 | JAN SZPILKA (UW): To nie jest prosta historia. Notatki z lektury „England’s Dreaming” Jona Savage’a.
10:45-11:30 | HUBERT GĄSIENICA–MRACIELNIK (UJ): Roda czyli koło.
11:45-12:30 | KAMILA BIEDROŃSKA (CNC): Das Triadische Ballet Oskara Schlemmera - geometryzacja tańca.
12:30-13:15 | BEATA KOPACKA (UJ): Geometria barwy.
13:15-13:30 | Zakończenie VIII BWA