IV BWA "Gramatyki ciemności"

Idea IV BWA "Gramatyki ciemności"

Bystra (k. Bielska-Białej)

29.04 - 1.05. 2016 r.

Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ


Ciemność to nie tylko fizycznie rozumiany stan określany jako brak światła. We wszystkich kulturach „słownik ciemności” służy do wyrażenia podstawowych egzystencjalnych doświadczeń człowieka związanych ze śmiercią, niewiedzą, tajemnicą, złem czy brzydotą. Ciemność przeciwstawia się jasności (światłu i barwności). Symbolika ciemności obecna jest w mitach kosmogonicznych i antropogenicznych, mistyce, teorii poznania, teologii, etyce, psychoanalizie, sztuce itd. „Język ciemności” uległ konwencjonalizacji w alegorie, metafory, frazeologizmy („czarny rycerz”, „mroki średniowiecza”, „egipskie ciemności”, „czarna rozpacz”, „ciemna strona mocy” itp.). Waloryzowanie ciemności nie jest aż tak jednoznaczne jak można się tego spodziewać. Cechuje ją – jak każdy symbol – ambiwalencja. Niezmiennie postrzegana jest także jako obszar potencjalności, tajemnicy i tego co niewyrażalne; zarazem destrukcyjna i życiodajna. W mrocznych i spowitych cieniem obszarach rzekomo ma skrywać się źródło rzeczywistości i prawdy (w jaskini, labiryncie, brzuchu wieloryba, nieświadomości). Fascynacja ciemną stroną rzeczywistości i życia nie blaknie. IV Bystrzańskie Warsztaty Antropologiczne chcielibyśmy poświecić szeroko rozumianej „gramatyce ciemności” – jakie obszary uznajemy za ciemne, jakich języków używamy do ich opisu, jaka jest ich semantyka, a przede wszystkim jaka antropologia wyłania się z "ciemności"? Tradycyjnie już zachęcamy do potraktowania tematu konferencji jako hasła prowokującego do antropologicznej refleksji i zinterpretowaniu go w sposób wyżej nieokreślony.

Organizatorzy IV Bystrzańskich Warsztatów Antropologicznych pragną zrezygnować z dominującej współcześnie formuły konferencyjnej, mającej – na ogół – na celu zwiększenie objętości życiorysu, zdobycia punktów do stypendium czy wpisu do indeksu, na rzecz idei „warsztatów twórczych”. Do wzięcia udziału w konferencji zapraszamy osoby, które chcą podzielić się: własnymi pomysłami/ wątpliwościami; wrażeniami i krytycznymi uwagami z przeczytanych książek; relacjami z prowadzonych badań terenowych; ale także – co oczywiste w takich razach – komunikatami, posterami i referatami konferencyjnymi.

"Gramatyki ciemności" organizujemy przede wszystkim z myślą o studentach, doktorantach i młodych pracownikach naukowych, do nich też w pierwszej kolejności wysyłamy niniejsze zaproszenie.

Każdy uczestnik wygłaszający referat (i in.) ma do dyspozycji do 30 min.
Zgłoszenia przy użyciu formularza zgłoszeniowego wystąpień prosimy wysłać na adres l.sochacki@uj.edu.pl do dnia 31 marca 2016 r., w tytule mejla wpisując „Gramatyki ciemności"

Organizatorzy

prof. dr hab. Dariusz Czaja
mgr Beata Kopacka
mgr Łukasz Sochacki

PROGRAM

Piątek

13.00-14.00 Alicja Soćko-Mucha (UJ) | Nierozwiązany problem. Zło w perspektywie filozofii, psychologii i antropologii kulturowej
14.00-15.00 Andrzej Malik (UJ) | ChaoKosmos
15.00-16.00 Łukasz Stypuła (PAIDEIA w Sztokholmie) | "Cienie są tylko tam, gdzie słońce" - w stronę blasku menory
16.00-17.00 Beata Kopacka (UJ) | Ciemne wizerunki
17.00-20.00 Szymon Uliasz (UJ) | Francis Bacon - ciemność sztuki

Sobota

9-10 Kasia Durajska (UJ) | W ciemność czy w stronę światła? Przedstawienia choroby i śmierci w sztuce Aliny Szpocznikow
10-11 Olga Kanpik (UJ) | „Gdy rozum śpi, a w mięśniach rodzi się obłęd”, czyli „Święto wiosny” Wacława Niżyńskiego na tle biografii artysty i nastrojów epoki
11-12 Kamila Biedrońska (UJ) | Fascynują mnie straszne budynki. Architektura i ciemność
12-13 Krystian Darmach (UŁ) | Nocne perwersje. Miejska OFFerta nie do odrzucenia
13-14 przerwa
14-15 Hanna Drozd (UJ) | Ciemne obrazy współczesnej Białorusi
15-16 Dzmitry Zhyzneuski (UJ) | Cienie kultury
17-18 Maciej Nowak (UJ) | Mity o tricksterach i widowisko kulturowe
18-19 Jan Szpilka (UW) | Jak się bawić po ciemku? Ciemność i BDSM

Niedziela

10-11 Patryk Reczulski (UJ) | Mroki przeszłości. Mity początku IV RP
11-12 Andrzej Liszka (UJ) | Zaślubiny piekła i piekła. Człowieczeństwo i wampiryzm u „Hellsinga”
12-13 Filip Łukasiewicz (UJ) | Ciemna strona Księżyca czyli ułomna natura ludzka eksploruje Srebrny Glob
13-14 Łukasz Sochacki (ASP w Krakowie, UJ) | „Czarna dziura” jako paradygmat egzystencji. Nauka, fikcja i realizm
14-15 Małgorzata Roeske (UJ) | Rzecz z "Zaświatów". O roli przedmiotów w przestrzeni strychu i piwnicy